صفحه اصلي   تماس با ما   نقشه سایت   انگليسي   العربيه   اردو  
نسخه چاپي


حجت الاسلام و المسملین حسن نظری؛ رئیس پژوهشگاه حوزه و دانشگاه؛


نظریه پردازی نباید به کالای تجاری تبدیل شود

 اشاره:پژوهشگاه حوزه و دانشگاه از جمله مراکز علمی است که در حوزه برگزاری کرسی­ های ترویجی فعالیت­ها و اقدامات مختلفی را انجام داده است و در این همین رابطه روابط عمومی دبیرخانه هیأت حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره گفتگویی با حجت الاسلام و المسلمین حسن نظری، ریاست پژوهشگاه حوزه و دانشگاه ؛  که متن آن را در ادامه می خوانید:
 
حضرتعالی جایگاه و اهمیت برگزاری کرسی­ های نظریه‌پردازی، نقد و مناظره در حوزه علوم انسانی و معارف دینی را چگونه ارزیابی می­کنید؟ و درباره ضرورت ورود پژوهشگاه به مباحث نظریه‌پردازی و نقادی کمی توضیح دهید.
اهمیت نظریه‌پردازی ازاین‌جهت است که در حوزه علوم انسانی، کار تولیدی نظریه کمتر داشته­ایم. چراکه علوم انسانی در کشور بیشتر وارداتی و محصول ترجمه است و زمانی که جامعه علمی متنی را به نام تألیف و ترجمه وارد سیستم آموزشی می‌کند و نقدی بر آن صورت نمی‌گیرد؛ دانشجو به‌راحتی مباحث وارداتی را قبول می‌کند و پس از ورود به کار می‌بینیم آن دانش‌آموخته علوم انسانی با آن محیط کاری هماهنگ نیست و نمی‌تواند منسجم رفتار کند. به‌عبارت‌دیگر آموخته‌ها در علوم انسانی که در دانشکده‌ها به آن پرداخت می‌شود کمتر در محیط‌های کاری مورداستفاده قرار می‌گیرد. این در حالی است که در رشته ­های فنی مهندسی و علوم پزشکی تولیدات علمی و نظریه‌پردازی ما بیشتر بوده است. از این منظر داعیه ­داران تحول علوم انسانی که می­خواهند این علم را بومی­ سازی کنند باید دست‌به‌کار تولید نظریه شوند.  ما توان این را داریم تا با استفاده از نیروهای انسانی و اساتید دانشمند، علوم انسانی خود را متحول کنیم تا بافرهنگ بومی هماهنگ شود. هرچند ما می‌توانیم از زحمات علمی غربی استفاده کنیم اما این استفاده کردن نباید به این معنی باشد که مغبون آن باشیم، بلکه می‌توانیم با نظریات علمی آشنایی پیداکرده و با نگاه نقادانه به بازسازی آن بپردازیم. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه نیز یكي از پژوهشگاه‌های مستقل و زير نظر وزارت علوم، تحقيقات و فناوري ايران است.  زمینه های پژوهشی پژوهشگاه در قالب ۱۱ گروه پژوهشي سازمان‌دهی شده است كه بر بازنگري و اسلامي سازي علوم انساني متمركز هستند. اولین  و مهم‌ترین هدف پژوهشگاه، پژوهش است که براي اهداف پژوهشي نیز مواردی ازجمله نظریه‌پردازی در حوزه مناسبات دين و علوم انساني، نظریه‌پردازی و توسعه مرزهاي علوم اسلامي با رويكرد نوين، استخراج دیدگاه‌های اسلامي در موضوعات و مسائل علوم انساني و بومی‌سازی علوم انساني با توجه به فرهنگ ايراني و اسلامي را در نظر گرفته­ و مشخص کرده­ایم. ما وظیفه ذاتی خودمان را بر اساس تحول علوم انسانی بر مبنای مبانی دینی تعریف می‌کنیم و تاکنون آثاری هم به جامعه علمی عرضه کردیم ولی این را باید بگوییم که این راه احتیاج دارد به اینکه بسیاری از متخصصان و فرهیختگان و توانمندان در علوم انسانی سرمایه‌گذاری کنند تا آنچه مطالبه مقام معظم رهبری است، به‌صورت فراگیر شکل بگیرد.
 
چالش­ها و موانع موجود درزمینه بسط نظریه‌پردازی و نقادی در محافل علمی و حوزوی را چه مواردی می­دانید؟
در حوزه کرسی ­های نظریه ­پردازی اگر بخواهیم حرکت منظمی ایجاد کنیم، احتیاج داریم مراکزی که کرسی ­های ترویجی و مناظره برگزار می­کنند را بیش‌ازپیش باهم هماهنگ کنیم تا همکاری بین آن‌ها جهت تبادل‌نظر و انتقال تجربیات بیشتر شود. نباید این مراکز مانند حلقه ­های زنجیر جدا از هم و قطع‌شده حرکت کنند. ما باید فعالیت و حمایت بیشتری برای هدایت این مراکز انجام دهیم. از طرف دیگر نظارت­ها باید بیشتر باشد تا کیفیت کرسی­های نظریه‌پردازی پایین نیاید. یکی دیگر از مهم­ترین چالش­های پیش رو، این است که مراقبت کنیم تا نظریه­پردازی تبدیل به کالای تجاری نشود. یعنی اساتید صرفاً برای کسب امتیاز یا ارتقای رتبه به این مقولات وارد نشوند، بلکه دغدغه تحول داشته باشند. هرچند برای این کار تدابیری ازجمله برگزاری جلسات پیش اجلاسیه با حضور اساتید داور و ناقد در نظر گرفته شد. نحوه مدیریت  پشتیبانی از این کرسی ­ها نیز بسیار مهم است. مدیران مراکز علمی باید اهتمام بیشتری برای مهیاکردن فضای تضارب آرا فراهم کنند. به‌عنوان مثال در قم با وجود این همه طلاب و پژوهشگاه و مرکز علمی، تعداد کرسی­ها کماکان به نقطه مطلوب نرسیده است.
 
پژوهشگاه حوزه و دانشگاه تاکنون چند کرسی نظریه‌پردازی و ترویجی برگزار کرده و چه اهدافی را در این زمینه ترسیم کرده است؟
از سال 93 تاکنون بیش از 63 کرسی ترویجی و نظریه‌پردازی برگزار کرده‌ایم که محور نشست­ها عمدتاً در رشته‌های اقتصاد، جامعه‌شناسی، مديريت، علوم سياسی، فلسفه و كلام، قرآن‌پژوهی، حقوق، تاريخ،‌ روان‌شناسی، علوم تربيتی و فلسفه علوم انسانی بوده­اند. ما به‌عنوان دفتر همکاری‌های حوزه و دانشگاه کارمان را بر این محور متمرکز کردیم که درباره علوم انسانی چه راه‌حل علمی باید ارائه کرد. تاکنون هم بر همین بحث تحول و مطالعات علوم انسانی بر اساس مبانی دینی متمرکز بودیم و سمت‌وسوی کرسی­های نظریه‌پردازی و ترویجی ما نیز همین مباحث هست. برای تشویق و حمایت از اساتید نیز چاپ مقالات و همچنین حمایت مالی به ازای هر کرسی ترویجی را تصویب و اجرا کرده ­ایم.
كد خبر:39753
منبع خبر:روابط عمومی دبیرخانه هیأت حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره
تاريخ خبر:1396/02/13